Tegoroczny Marsz Szlakiem I Kompanii Kadrowej odbywa się w 100. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Towarzyszy mu film dokumentalny „Marsze niepodległości”, opowiadający o fenomenie tego przedsięwzięcia.

Prezydent Krakowa Jacek Majchrowski podczas konferencji zapowiadającej uroczystości podkreślił rolę, jaką żołnierze Kadrówki odegrali w wybiciu się Polski na niepodległość. Nie bez powodu zresztą tegoroczne obchody odbywają się pod hasłem „Bez 6 sierpnia 1914 roku nie byłoby 11 listopada 1918 roku”.

– Trzeba przypomnieć, że celem Kadrowiaków było wywołanie powstania, co nie doszło do skutku, ponieważ zmieniły się plany. Oddział szedł na wojnę dość słabo uzbrojony, ale odegrał swoją ogromną rolę, powstała wokół niego romantyczna atmosfera, ci ludzie stali się przykładem dla innych – mówił prezydent Jacek Majchrowski, znawca II Rzeczpospolitej i autor książki „Pierwsza Kompania Kadrowa – portret oddziału” .

6 sierpnia 1914 roku na rozkaz Józefa Piłsudskiego z krakowskich Oleandrów wyruszyła I Kompania Kadrowa. O godz. 9.45 żołnierze Kadrówki obalili słupy graniczne państw zaborczych w Michałowicach i po wyzwoleniu z rąk rosyjskich Słomnik, Miechowa, Jędrzejowa i Chęcin dotarli 12 sierpnia do Kielc. Był to pierwszy od zakończenia powstania styczniowego regularny oddział polskiej armii – dał początek Legionom Polskim, które swym wysiłkiem zbrojnym w I wojnie światowej przyczyniły się do odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku.

Dla upamiętnienia tego wydarzenia, z inicjatywy legionistów, od 1924 roku zaczęto organizować pamiątkowe, historyczne marsze szlakiem strzelców Józefa Piłsudskiego, które miały charakter zawodów sportowo-obronnych. Odbywały się one regularnie co roku, aż do sierpnia 1939. Po II wojnie światowej w okresie PRL-u tradycja ta była zwalczana przez władze. Jednak w 1981 r. powróciły do niej środowiska niepodległościowe – do 1989 roku marsz miał formę demonstracji patriotycznej i antykomunistycznej, a jego uczestnicy wielokrotnie poddawani byli szykanom ze strony SB. Po upadku komunizmu w 1989 roku marsz powrócił do formuły przedwojennej – na jego trasie uczestnicy biorą udział w zawodach marszowych, strzeleckich, konkursach historycznych i grach terenowych.

O fenomenie Kadrówki i ludziach, którzy przenieśli tę tradycję przez czasy PRL-u, opowiada film dokumentalny „Marsze niepodległości” w reżyserii Macieja Gawlikowskiego. Obraz miał swoją premierę 4 sierpnia w kinie Kijów.Centrum. Jest to także opowieść o emocjach, które towarzyszą uczestnikom marszów, o patriotyzmie, wspólnocie i przygodzie. – Zmieniły się czasy i realia, w których żyjemy, ale duch Kadrówki jest ciągle ten sam – mówił Maciej Gawlikowski, który podczas pracy nad filmem rozmawiał z uczestnikami marszów, zarówno tych z lat 80. i 90., jak i nam współczesnych. Sam reżyser maszerował z Kadrówką od 1983 roku, później był także jej współorganizatorem.

Tegoroczny marsz zgromadził młodzież ze Związku Strzeleckiego „Strzelec”, harcerzy, uczniów szkół noszących imię Józefa Piłsudskiego, żołnierzy z jednostek Wojska Polskiego dziedziczących tradycje legionowe, a także kawalerzystów ze stowarzyszeń kultywujących tradycje ułańskie II RP.

Kadrówkę 2018 honorowym patronatem objęli prezydent RP Andrzej Duda i Karolina Kaczorowska, małżonka ostatniego prezydenta II Rzeczpospolitej na uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego.

Program Kadrówki 2018:

  • sobota, 4 sierpnia – o godzinie 16.30 odbył się apel przy Kwaterze Legionowej i złożenie kwiatów na grobach Legionistów na cmentarzu Rakowickim. O godzinie 21.30 odbył się apel wieczorny i złożenie kwiatów przy pomniku marszałka Józefa Piłsudskiego przy ulicy jego imienia.
  • niedziela, 5 sierpnia – odbyły się w Krakowie główne uroczystości związane z Kadrówką. O godzinie 15.30 rozpoczął się przemarsz uczestników Marszu Szlakiem I Kompanii Kadrowej z asystą wojskową i orkiestrą z Oleandrów, ulicami Piłsudskiego, św. Anny na Rynek Główny, gdzie nastąpiło złożenie kwiatów w miejscu przysięgi Tadeusza Kościuszki. Następnie uczestnicy uroczystości przemaszerowali ulicą Grodzką na Wawel, gdzie o godzinie 17.00 w Katedrze Wawelskiej odprawiona została msza w intencji ojczyzny, marszałka Józefa Piłsudskiego i jego żołnierzy oraz prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, Honorowego Protektora Marszu w latach 2006–2009. Po mszy uczestnicy uroczystości złożyli kwiaty na sarkofagu marszałka Józefa Piłsudskiego oraz prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. Następnie odbył się przemarsz z asystą wojskową i orkiestrą z Wawelu na plac o. gen. Adama Studzińskiego oraz złożenie kwiatów pod Krzyżem Katyńskim. Po uroczystościach uczestnicy marszu skierowali się w stronę Małego Rynku, gdzie o godzinie 19.00 rozpoczęła się 69. Lekcja Śpiewania „Kadrówka 1914” organizowana przez Fundację Loch Camelot, Bibliotekę Polskiej Piosenki i Kancelarię Prezydenta Krakowa. O godzinie 20.30 odbył się uroczysty Capstrzyk na kopcu Józefa Piłsudskiego na Sowińcu połączony ze złożeniem ziem w kopcu i apelem pamięci.
  • poniedziałek, 6 sierpnia – o godzinie 7.00 uczestnicy marszu wzięli udział w uroczystym apelu na Oleandrach z udziałem asysty wojskowej i orkiestry, przedstawicieli władz państwowych, samorządowych i wojskowych. Następnie przemaszerowali z Oleandrów na pl. Matejki, gdzie złożyli kwiaty przy Grobie Nieznanego Żołnierza. O godzinie 9.45 w Michałowicach odbyły się uroczystości pod pomnikiem upamiętniającym obalenie słupów granicznych przez I Kompanię Kadrową.

Od 6 do 12 sierpnia uczestnicy marszu przemaszerują na trasie Kraków – Kielce.

Przypomnijmy, że tegorocznej Kadrówce towarzyszą dwie ciekawe wystawy: 4 sierpnia została otwarta plenerowa ekspozycja „Kraków dla niepodległości” (Planty przy Collegium Novum), a 5 sierpnia – wystawa „Kopiec pamięci” (Dom Zwierzyniecki).

1